ZFŚS, fundusz socjalny, świadczenia socjalne, świadczenie urlopowe
lupa
A A A

Gazeta Podatkowa nr 37 (1391) z dnia 8.05.2017

Ustalanie odpisu na ZFŚS

Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych jest funduszem celowym, którego środki są przeznaczane na finansowanie działalności socjalnej w zakładzie. Środki tego Funduszu nie mogą być wydatkowane niezgodnie z przepisami ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych. Także odpisów na Fundusz dokonuje się w sposób przewidziany w tej ustawie. Przy czym tworzony on jest z corocznego odpisu podstawowego oraz odpisów fakultatywnych przekazywanych dwa razy w roku na rachunek bankowy Funduszu.

Wysokość odpisu na ZFŚS w 2017 r.

Po kilku latach utrzymywania się wysokości odpisów na Fundusz na tym samym poziomie, w 2017 r. nastąpiła zmiana przeciętnego wynagrodzenia, w oparciu o które należy ustalać odpisy na ZFŚS. Na mocy dodanego do ustawy o ZFŚS art. 5f, w 2017 r. przez przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej, o którym mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o ZFŚS, należy rozumieć przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w drugim półroczu 2012 r. ogłoszone przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 5 ust. 7 ustawy o ZFŚS.

Przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w drugim półroczu 2012 r. wyniosło 3.161,77 zł (Mon. Pol. z 2013 r. poz. 107). Stanowi ono w 2017 r. podstawę do ustalenia odpisów na ZFŚS. Biorąc pod uwagę wysokość przeciętnego wynagrodzenia, wysokość odpisu podstawowego na zatrudnionych w normalnych warunkach wynosząca 37,5% odpowiada kwocie 1.185,66 zł. Wysokość pozostałych odpisów obowiązkowych dla poszczególnych grup zatrudnionych, w tym pracowników młodocianych oraz wysokość odpisów fakultatywnych wskazano w tabeli.

Terminy odprowadzenia odpisów

Pracodawcy tworzący obowiązkowo zakładowy fundusz świadczeń socjalnych muszą przekazać w terminach określonych w ustawie o ZFŚS środki na rachunek bankowy Funduszu. Pierwszą ratę odpisów stanowiącą co najmniej 75% równowartości odpisów podstawowych na jednego pracownika:

  • zatrudnionego w normalnych warunkach,
     
  • wykonującego prace w szczególnych warunkach lub prace o szczególnym charakterze - w rozumieniu przepisów o emeryturach pomostowych,
     
  • młodocianego,

pracodawcy przekazują w terminie do 31 maja danego roku. Natomiast drugą ratę odpisów odprowadzają w terminie do 30 września danego roku (art. 6 ust. 2 ustawy o ZFŚS). Wrześniowa wpłata obejmuje pozostałą część odpisu podstawowego oraz zwiększenia dobrowolne. W tym terminie na rachunek bankowy zostaje przekazana (łącznie z wpłatą majową) całość odpisów na Fundusz na dany rok, ustalona na podstawie przeciętnej planowanej w danym roku liczby osób zatrudnionych, w tym zarówno pracowników pełnoetatowych, jak i niepełnoetatowych, po przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy.

Wysokość odpisów

Wysokość odpisu na Fundusz na jednego zatrudnionego w normalnych warunkach wynosi 37,5% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub w drugim półroczu roku poprzedniego, jeżeli przeciętne wynagrodzenie z tego okresu stanowiło kwotę wyższą. Wynagrodzenie to przez ostatnie kilka lat jest określone przepisami ustawy o ZFŚS.

Inna wysokość odpisów obowiązuje pracownika wykonującego prace w szczególnych warunkach lub prace o szczególnym charakterze. Odpis podstawowy na takiego pracownika wynosi 50% przeciętnego wynagrodzenia, o którym mowa wyżej. Jeszcze inaczej ustalany jest odpis na pracowników młodocianych. Jego wysokość zależy od roku nauki młodocianego i wynosi:

  • 5% w pierwszym roku nauki,
     
  • 6% w drugim roku nauki,
     
  • 7% w trzecim roku nauki

przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego wskazanego wyżej.

Pracodawcy mogą też przekazywać na Fundusz tzw. odpisy fakultatywne. Jeżeli zatrudniają osoby, w stosunku do których orzeczono znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności, mogą zwiększyć odpis podstawowy o 6,25% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego na każdą taką osobę.

Ponadto pracodawca sprawujący opiekę nad emerytami i rencistami, w tym także ze zlikwidowanych zakładów pracy, może zwiększyć Fundusz o 6,25% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, o którym była mowa, na każdego emeryta i rencistę uprawnionego do tej opieki.

Natomiast jeżeli pracodawca utworzy zakładowy żłobek lub klub dziecięcy oraz przeznaczy na ten cel z odpisu podstawowego kwotę odpowiadającą 7,5 punktu procentowego tego odpisu, może zwiększyć Fundusz na każdą zatrudnioną osobę o 7,5% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, pod warunkiem przeznaczenia całości tego zwiększenia na prowadzenie żłobka lub klubu dziecięcego.

Wymienione odpisy i zwiększenia tworzą jeden Fundusz u danego pracodawcy.

Wskazane zasady ustalania wysokości odpisów zostały wyłączone w stosunku do:

  • uczelni publicznych działających na podstawie przepisów o szkolnictwie wyższym,
     
  • szkół i placówek objętych systemem oświaty w stosunku do nauczycieli podlegających przepisom Karty Nauczyciela.


Wysokości świadczenia urlopowego oraz odpisów na Fundusz dostępne są w serwisie www.wskazniki.gofin.pl.

Naliczenie odpisów

Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych tworzony jest z corocznego odpisu podstawowego i ewentualnie odpisów dobrowolnych. Podstawę naliczania odpisu stanowi przeciętna planowana w danym roku kalendarzowym liczba osób zatrudnionych u danego pracodawcy, skorygowana w końcu roku do faktycznej przeciętnej liczby zatrudnionych, obejmująca pracowników zatrudnionych w pełnym i niepełnym wymiarze czasu pracy (po przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy). Tak stanowi § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie sposobu ustalania przeciętnej liczby zatrudnionych w celu naliczania odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych (Dz. U. z 2009 r. nr 43, poz. 349).

Podstawę naliczania odpisu w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych i innych spółdzielniach zajmujących się produkcją rolną stanowi liczba członków spółdzielni według stanu na dzień naliczenia zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, skorygowana zgodnie ze stanem w dniu 31 grudnia danego roku do faktycznej liczby członków zarejestrowanych w spółdzielni.

Obliczając przeciętną liczbę zatrudnionych w danym roku kalendarzowym (obrachunkowym) sumuje się przeciętne liczby zatrudnionych w poszczególnych miesiącach i dzieli przez 12. Wskazany sposób obliczania przeciętnej liczby zatrudnionych stosuje się również w przypadku, gdy pracodawca działał w okresie krótszym niż jeden rok kalendarzowy albo naliczał odpis na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych na niepełny rok kalendarzowy.

Świadczenie urlopowe

Jeżeli chodzi o świadczenie urlopowe, to tylko niektórzy pracodawcy mogą je wypłacać. Jak stanowi art. 3 ust. 3 ustawy o ZFŚS, pracodawcy pozabudżetowi, zatrudniający na dzień 1 stycznia danego roku poniżej 50 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty, mogą tworzyć ZFŚS lub mogą wypłacać świadczenie urlopowe na zasadzie dobrowolności. Wyjątek dotyczy zakładów zatrudniających poniżej 50 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty, ale co najmniej 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty, w których organizacja związkowa złoży wniosek o utworzenie Funduszu w zakładzie.

W przypadku gdy uprawniony pracodawca zdecyduje o wypłacie pracownikom świadczenia urlopowego, musi pamiętać, że jego wysokość nie może przekroczyć wysokości odpisu podstawowego odpowiedniego do rodzaju zatrudnienia pracownika. Dodatkowym ograniczeniem wysokości świadczenia urlopowego dla pracowników zatrudnionych w normalnych warunkach oraz wykonujących prace w szczególnych warunkach lub prace o szczególnym charakterze - w rozumieniu przepisów o emeryturach pomostowych - jest wielkość ich etatu. Świadczenie to należy bowiem obliczyć w proporcji do wymiaru czasu pracy tych pracowników.

Przepisy ustawy o ZFŚS określają maksymalną wysokość świadczenia urlopowego, co oznacza, że pracodawca może ustalić w zakładzie, że będzie ono niższe niż odpis podstawowy właściwy dla danego rodzaju zatrudnienia.

Przykład

Stan zatrudnienia w przedsiębiorstwie w dniu 1 stycznia 2017 r. oraz w miesiącach następnych wynosił 86 osób. Przy czym 50 pracowników wykonuje pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, a 36 na 7/8 etatu w normalnych warunkach pracy. Ponadto pracodawca sprawuje opiekę socjalną nad 5 emerytami i rencistami. Na emerytów i rencistów dokonuje zwiększenia odpisu na Fundusz. Obecnie stan zatrudnienia pozostaje na poziomie ze stycznia 2017 r.

Ustalenie odpisu na ZFŚS na 2017 r.:

- odpis podstawowy na pracowników pełnoetatowych i niepełnoetatowych:
50 etatów + (36 osób × 7/8 etatu) = 81,5 etatu; 81,5 etatu × 1.185,66 zł = 96.631,29 zł,
- zwiększenie na emerytów i rencistów:
5 osób × 197,61 zł = 988,05 zł,
- odpisy łącznie:
96.631,29 zł + 988,05 zł = 97.619,34 zł,
- I rata odpisu:
75% × 96.631,29 zł = 72.473,47 zł,
- II rata odpisu:
(96.631,29 zł - 72.473,47 zł) + 988,05 zł = 25.145,87 zł.

Wysokość odpisu na ZFŚS w 2017 r.
Odpis obligatoryjny
na jednego zatrudnionego w tzw. normalnych warunkach pracy 37,50% 1.185,66 zł
na jednego pracownika wykonującego prace w szczególnych warunkach lub prace o szczególnym charakterze - w rozumieniu przepisów o emeryturach pomostowych 50% 1.580,89 zł
na jednego pracownika młodocianego:
   - I rok nauki 5% 158,09 zł
   - II rok nauki 6% 189,71 zł
   - III rok nauki 7% 221,32 zł
Zwiększenia fakultatywne (uznaniowe)
na każdą osobę zatrudnioną, w stosunku do której orzeczono znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności 6,25% 197,61 zł
na każdego emeryta i rencistę, nad którym zakład sprawuje opiekę 6,25% 197,61 zł
na każdą zatrudnioną osobę, pod warunkiem przeznaczenia całości tego zwiększenia na prowadzenie żłobka lub klubu dziecięcego (dotyczy to pracodawców, którzy utworzyli zakładowy żłobek lub klub dziecięcy oraz przeznaczą na ten cel z odpisu podstawowego kwotę odpowiadającą 7,5 punktu procentowego tego odpisu) 7,5% 237,13 zł

Wysokość świadczenia urlopowego w 2017 r. przy założeniu,
że odpowiada ono wysokości odpisu podstawowego na ZFŚS
Dla pracownika zatrudnionego w tzw. normalnych warunkach na pełny etat 1.185,66 zł
na 1/2 etatu 592,83 zł
na 1/4 etatu 296,42 zł
na 3/4 etatu 889,25 zł
Dla pracownika wykonującego prace w szczególnych warunkach lub prace o szczególnym charakterze na pełny etat 1.580,89 zł
na 1/2 etatu 790,45 zł
na 1/4 etatu 395,22 zł
na 3/4 etatu 1.185,67 zł
Dla pracownika młodocianego
w zależności od roku nauki
w I roku nauki 158,09 zł
w II roku nauki 189,71 zł
w III roku nauki 221,32 zł

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 4.03.1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 800 ze zm.)

www.ZFSS.pl - Tworzenie i rezygnacja z Funduszu:

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.RozliczenieWynagrodzenia.pl » 
Więcej w zasobach płatnych
Prenumerata 2018 r. - www.sklep.gofin.pl
Indeks Księgowań - Księgowanie od A do Z
GOFIN NEWS - mobilna aplikacja dla Księgowych!
PRZEWODNIKI on-line Księgowego i Kadrowego
Pomocniki Księgowego

Terminarz

listopad 2017
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
5
8
9
11
12
13
14
16
17
18
19
21
22
23
24
25
26
28
29
ASYSTENT GOFIN - Darmowa aplikacja dla Księgowych
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Vademecum kadrowego - kompleksowo opracowane zagadnienia z prawa pracy
Vademecum Księgowego - zasady prowadzenia ksiąg rachunkowych

GOFIN PODPOWIADA

Kompleksowe opracowania tematyczne

Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
gofin
sgk
czasopisma
forum
sklep
gazeta podatkowa
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60